Parszutowicz P. (red.), Filozoficzne i kulturowe aspekty integracji europejskiej. T. I.

Pojęcie wspólnej Europy najczęściej, zwłaszcza w związku z procesami zmierzającymi do rozszerzenia owego tworu i usankcjonowania jego podstaw, rozpatrywane i dyskutowane jest w aspekcie ekonomiczno-prawnym, rzadziej zaś w społeczno-kulturowym. Jeszcze rzadziej jednak – chyba z tego samego względu, z którego pewien stopień zaawansowania prac nad budową źle znosi odsłanianie fundamentów i próby ich poprawiania oraz dostosowania do prawideł sztuki budowlanej – dyskusji poddawana jest sama możliwość realizacji projektu integracji europejskiej i zgodność owego projektu z podstawowymi ideami filozoficznymi, antropologicznymi i etycznymi. Warto pamiętać, że – kontynuując porównanie – fundamenty, mimo iż ukryte pod powierzchnią gruntu, nie tylko dźwigają całość gmachu, ale także determinują jego kształt i wielkość. Podobnie owe podstawowe idee wyznaczają człowiekowi jako jedynemu twórcy kultury pewne kluczowe dla niej zadania i funkcje, których realizacja stanowi warunek możliwości kultury w ogóle, wraz z jej szczegółowymi aspektami – także tymi, które odnoszą się do integracji państw i narodów.

Niektóre z wymienionych problemów ujęte zostały w niniejszym tomiku. Jest on wynikiem niezwykle dobrze układającej się współpracy pracowników Katedry Nauk Społecznych i Filozoficznych Wydziału Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej oraz badaczy związanych z Instytutem Filozofii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Zgromadzone w nim teksty omawiają m.in. etyczne aspekty interesującej nas problematyki składające się na fundamenty integracji i wspólnotowości (P. Domeracki; A. Karalus); skupiają się na problemie tożsamości Europy i jej źródłach (A. Lisak, R. Michalski); dotyczą wyjątkowo ważnego i wciąż rzadko odejmowanego zagadnienia tożsamości jednostki w obliczu procesów globalizacyjnych (M. Tomczak), czy też samej metodycznej struktury wiedzy o kulturze Europy. Tematy te – wybrane arbitralnie z całego spektrum problematyki kulturowych aspektów wspólnej Europy – stanowią wypadkową zainteresowań ich autorów oraz zapotrzebowania na publikacje tego rodzaju, zwłaszcza dla celów dydaktycznych. Wciąż bowiem problematyka europejska nie jest wystarczająco opracowana, a z racji swej dynamiki wciąż potrzebuje opracowań nowych.

Artykuły tu zebrane przeczesują dorobek najważniejszych myślicieli i teoretyków w poszukiwaniu linii kierunkowych możliwego rozwoju rozmaitych kulturowych aspektów wspólnoty, która wciąż zadaje sobie pytanie o swą tożsamość – pytanie, które z jednej strony zdaje się wytarte i powtarzane do znudzenia – z drugiej jednak wciąż niewystarczająco zbadane od strony swych źródeł.