Wyrzykowski W., Monografia 137. Podatkowe uwarunkowania rozwoju przedsiębiorczości w Polsce

Przedsiębiorczość jest podstawowym czynnikiem wzrostu aktywności gospodarczej w każdym kraju, źródłem dobrobytu jego obywateli, ale również elementem i narzędziem gry konkurencyjnej. Pojęcie „przedsiębiorczość” nie jest prawnie definiowane oraz nie jest przedmiotem działań harmonizujących w Unii Europejskiej. Aby przedsiębiorczość mogła być realizowana, nie wystarczą wyłącznie inicjatywy samych przedsiębiorców. Niezbędne są również rozwiązania systemowe sprzyjające jej rozwojowi, w głównej mierze obejmujące szeroko rozumiany system prawa gospodarczego. Jako główne bariery rozwoju przedsiębiorczości najczęściej wymienia się system podatkowy oraz inne bariery regulacyjne i instytucjonalne, jakie napotykają przedsiębiorcy. Potrzeby fiskalne państwa muszą być realizowane przy zachowaniu jak najwyższego poziomu wzrostu gospodarczego i równoczesnej aprobaty społecznej dla obowiązującego systemu podatków i opłat. Musi być zatem pomiędzy tymi kategoriami permanentnie osiągany kompromis. Rozpoczęte po 1989 r. w Polsce demokratyczne reformy obejmowały nie tylko ustrój polityczny, ale w równie reformatorskim zakresie także gospodarkę, w tym i podatki. Niestety, nie doprowadziły one do stworzenia systemu podatkowego posiadającego spójną i przejrzystą strukturą oraz przyjaznego przedsiębiorcom, chociaż procesy transformacji systemowej w Polsce stwarzały wyjątkową sytuację do przeprowadzenia również reformy podatkowej. O tym, że podatki są powszechnie postrzegane jako najpoważniejsza bariera rozwoju przedsiębiorczości, decydują zarówno aspekty psychologiczne, będące skutkiem istoty powszechnego i przymusowego charakteru podatków, ale również wyrobione przekonanie, że podatki w Polsce pobierane są chciwie, w sposób nadmiernie fiskalny, bez określonej strategii. Zależność między rozwojem przedsiębiorczości, wzrostem gospodarczym a obowiązującym systemem podatkowym jest bardzo istotna. System podatkowy bezpośrednio wpływa na wielkość bezrobocia, szarą strefę gospodarczą, procesy inwestycyjne, rozmiary konsumpcji. Źle skonstruowany ogranicza postęp techniczny, wpływa na niewłaściwe wykorzystanie zasobów oraz podnoszenie kwalifikacji społeczeństwa. Na zmianę polskiego systemu podatkowego, wymuszoną potrzebą wymogów transformacji, nałożyła się konieczność włączenia się do procesów harmonizacji podatków w ramach Unii Europejskiej. Stworzyło to dodatkowe wymagania wobec samego systemu, ale również istotne korzyści wynikające z przejęcia doświadczeń krajów członkowskich w zakresie obszarów harmonizowanych, w tym również w zakresie podatków. Konstrukcja systemu podatkowego jest jednym z najważniejszych czynników wpływających na zmiany w gospodarce. Złe rozwiązania w tym zakresie w sposób zasadniczy i natychmiastowy wpływają na takie wskaźniki, jak wartość wzrostu gospodarczego, wzrost wskaźników bezrobocia i aktywności zawodowej społeczeństwa, szarą strefę gospodarczą, ograniczanie innowacyjność i postępu, a w konsekwencji na spadek dobrobytu społeczeństwa. Proces zmian polskiego systemu opodatkowania przedsiębiorców stale nie jest zakończony. W najbliższym okresie stać będą przed nim kolejne nowe wyzwania, których uniknąć się nie da, jeśli chcemy dokończyć strukturalną reformę podatków.

Bezpłatne e-booki w ofercie Wydawnictwa Politechniki Gdańskiej (ekonomia i zarządzanie):

· Badurek Jarosław, Przedsiębiorstwo informacyjne: systemy produkcyjne nowej generacji. Seria monografie nr 148, ISBN: 978-83-7348-596-9, Gdańsk 2015

· Daszkiewicz Nelly, Wach Krzysztof, Internationalization of SMEs. Context, models and implementation, ISBN: 978-83-7348-411-5, Gdańsk 2012

· Kubiszewska Katarzyna, Łopatowska Jolanta, Lis Anna Maria, Praktyczne wyzwania edukacji menedżerskiej. Zbiór case’ów dydaktycznych, ISBN: 978-83-7348-932-5, Gdańsk 2025

· Lis Anna Maria, Współpraca w inicjatywach klastrowych. Rola bliskości w rozwoju powiązań kooperacyjnych, Seria monografie nr 178, ISBN: 978-83-7348-936-3, Gdańsk 2025

· Ostrowski Sławomir, Model zaangażowania w relacji usługodawca–klient. Seria monografie nr 185, ISBN: 978-83-7348-828-1, Gdańsk 2020

· Sikorski Marcin, Interaction Design in Agile IT Projects, ISBN: 978-83-7348-840-3, Gdańsk 2021

· Wolszczak-Derlacz Joanna, Efektywność naukowa, dydaktyczna i wdrożeniowa publicznych szkół wyższych w Polsce – analiza nieparametryczna, ISBN: 978-83-7348-523-5, Gdańsk 2013

· Zawadzki Krystian, Ekonomiczne efekty organizacji wielkoformatowych wydarzeń sportowych. Seria monografie nr 164, ISBN: 978-83-7348-708-6, Gdańsk 2017

· Zięba Krzysztof, Preprzedsiębiorczość. Seria monografie nr 149, ISBN: 978-83-7348-612-6, Gdańsk 2015

· Ziętarski Jarosław, Kubiszewska Katarzyna, A piece of corporate finance, ISBN: 978-83-7348-888-5, Gdańsk 2023

Pełna oferta bezpłatnych e-booków dostępna jest na stronie Wydawnictwa PG oraz w Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej.